چند روز پیش وزارت خارجه آمریکا از نهایی شدن یک وام کلان ۳۰۲ میلیون دلاری در چارچوب برنامه «تأمین مالی نظامی خارجی» (FMF) به آلبانی خبر داد؛ توافقی که بنابر ادعای واشنگتن، برای کمک به تیرانا در مسیر تحقق «تعهد دفاعی لاهه» و رساندن بودجه نظامی این کشور به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵ طراحی شده است.
به گزارش فراق، در بیانیه دفتر امور سیاسی-نظامی وزارت خارجه آمریکا، این وام اقدامی در راستای «مدرنسازی نیروهای مسلح آلبانی» و «تقویت توان اروپا برای رهبری در دفاع از خود» توصیف شده است. اما نگاهی دقیقتر به سازوکار این وام و بهرههای پنهان آن برای واشنگتن، تصویری متفاوت از این سخاوت ارائه میدهد؛ تصویری که در آن، ردّ پای تحمیل زبالههای اتمی اتحادیه اروپا و تروریستهای ساکن در «مانز» به خاک آلبانی دیده میشود.
وامی که با بهره بالا به آمریکا باز میگردد
نخستین نکتۀ مغفولمانده در این معامله، واژه «Loan» (وام) است. این مبلغ ۳۰۲ میلیون دلاری، کمک بلاعوض نیست؛ آلبانی موظف است این پول را با بهره بازپرداخت کند. همزمان، شرایط برنامه FMF خریدار را ملزم میسازد که این مبلغ را منحصراً صرف خرید تجهیزات و تسلیحات از شرکتهای آمریکایی کند. تحلیلگران اقتصادی این سازوکار را «یارانه غیرمستقیم به مجتمع صنعتی-نظامی ایالات متحده» مینامند؛ یارانهای که هزینه آن را نه خود مالیات دهندگان آمریکایی، بلکه مردم آلبانی در قالب بازپرداخت اقساطی تأمین میکنند.
افزون بر این، خرید انحصاری تجهیزات آمریکایی به معنای ایجاد وابستگی بلندمدت لجستیکی، مهماتی و آموزشی ارتش آلبانی به پنتاگون است؛ زنجیرهای طلایی که امکان تغییر شریک دفاعی را برای دههها از تیرانا سلب میکند.
اما کلیدیترین بُعد ماجرا را شاید در پرونده سیاه منافقین و زبالههایی که آمریکا به این کشور میریزد، جستجو کرد. آلبانی تحت فشار مستقیم دولت آمریکا، از سالهای ۲۰۱۶-۲۰۱۷ از بین دو گزینه دپوی زبالههای اتمی آمریکا و اروپا در آلبانی و یا پذیرش زبالههای انسانی گروهک تروریستی منافقین، پذیرایی از حدود سه هزار عضو این گروهک در کمپی واقع در منطقه «مانز» آلبانی را قبول کرد. این پذیرش اجباری، تیرانا را در معرض تنشهای شدید دیپلماتیک و حتی تهدیدهای امنیتی مستقیم قرار داد. اسناد و اعترافهای موجود نیز نشان میدهد که منافقین امروز خاک آلبانی را به بستری برای عملیات ترور، جاسوسی سایبری و جنگ روانی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل کردند و تاوان آن را هم مردم آلبانی از جیب خود میپردازند.
اکنون کارشناسان امنیتی، وام ۳۰۲ میلیون دلاری را نه یک هدیه دیپلماتیک، بلکه حقالزحمه خطرپذیری میدانند که آمریکا برای حفظ امنیت دستمال توالتهای خود در بالکان میپردازد.
همزمان، این توافق اهداف ژئوپلیتیکی کلاسیک آمریکا را نیز پیش میبرد. آلبانی در همسایگی صربستان، متحد سنتی روسیه در بالکان، قرار دارد. مدرنسازی ارتش آلبانی با تسلیحات آمریکایی، وزنه تعادل منطقهای را به نفع ناتو سنگینتر کرده و فشار را بر بلگراد افزایش میدهد. آلبانیِ بدهکار و مسلح، به یک پایگاه ارزانقیمت و مطیع برای پیشبرد سیاستهای واشنگتن در جنوب شرق اروپا بدل خواهد شد.
وام ۳۰۲ میلیون دلاری واشنگتن به تیرانا، یک معامله بُرد-بُرد برای آمریکاست: فروش تسلیحات با سود تضمینشده، وابستهسازی دائمی یک متحد ناتو، تأمین امنیت تروریستهای تحتالحمایه بدون درج نام آنها در اسناد رسمی، و کاشتن یک «باجگیر قابل کنترل» در حیاط خلوت بالکان.
واشنگتن هزینه نگهداری از نوکرانش را از جیب خود نمیدهد، آن را قرض میدهد تا نوکرش همواره بدهکار، آسیبپذیر و فرمانبردار باقی بماند.
انتهای پیام
