در عرصه ژئوپلیتیک معاصر، که امواج قدرت و نفوذ در آن در پیچیدهترین فرمولهای دیپلماتیک و رسانهای میشکند، ظهور و بروز چهرههایی که بتوانند قلههای بلند تأثیر را فتح کنند، پدیدهای نادر و نیازمند واکاوی است. آنچه در مورد آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، رخ نموده است، فراتر از یک مرجعیت دینی یا ریاست سیاسی متعارف؛ بلکه خلق «اسطورهای معاصر» در گفتمان مقاومت و بازتعریف معادلات قدرت جهانی است.
زایش یک هویّت جهانی؛ از میزهای تحلیل تا عمق خصم
نخستین بارقههای شناسایی این جایگاه بیمانند، نه از حامیان سنتی، که از درون سنگرهای فکری رقیب و گاه خصم تابید. اندیشکدههای راهبردی غرب، بهویژه در آمریکا، با زبانی آکنده از احترام همراه با هراس، او را «ابرحریف» (The Arch-Foe) نامیدند. این عنوان، که در گزارشی از مؤسسه «آمریکن اینترپرایز» متبلور شد، تنها یک برچسب ژورنالیستی نیست؛ بلکه اقرار به وجود استراتژیستی است که «نقشه راه را به نیکویی میشناسد» و بنیانی استوار بر «حمایت عمیق مردمی» دارد. این تشخیص، رهبر انقلاب اسلامی را از حصار رهبری یک ملت خارج کرد و او را به «بازیگری محوری» در منطقه و جهان بدل ساخت.
ستون مقاومت؛ از میدان نبرد تا فاتح قلبها
حماسه مقاومت، که پرچم آن سالهاست بر دوش این چهره استوار است، در دو عرصه متجلی شده: میدان نبرد و میدان افکار عمومی. فرماندهی هوشمندانه در مواجهه با رخدادهایی چون جنگ ۱۲ روزه و عملیاتهای متقابل، صرفاً یک واکنش نظامی نبود؛ بلکه فصلهایی از یک روایت بزرگتر بود: روایت ایستادگی در برابر زورگویی ابرقدرتهای هستهای. وفای به وعدهها، از جمله اشاره به آمادگی برای ضربه به کانونهای تجاوز، نه تهدیدی کور، که نمایشی از «ارادهای آهنین» است که مرزهای ترس و شکست را در هم میشکند.
اسطورهسازی در عصر فراارتباطات: از نخبگان تا تودههای شبکهای
شگفت آن که این تصویرسازی، محدود به گزارشهای کارشناسی یا گردهماییهای مردمی نماند. فضای مجازی، این عرصه به ظاهر سبکوزن و بیقاعده، خود به صحنهای برای بازتولید این اسطوره تبدیل شد. کمپین «قهرمان» (Hero) که گاه از سوی چهرههای شناختهشدهی فرهنگی در گوشهای دیگر از جهان (همچون جیهان، بازیگر کرهای) جرقه میخورد و با میلیونها بازنشر کاربران عادی پیگیری میشد، نشان داد که این تصویر از دیوارهای رسمیت گذشته و به گفتمان عمومی جهانی راه یافته است.
نشریاتی چون «فوربز» و مراکزی چون «کارنگی» که سالهاست نام وی را در زمره مؤثرترین رهبران جهان ثبت میکنند، تنها بر آمار قدرت رسمی متمرکز نیستند؛ آنها شهادت میدهند بر «نفوذی نرم» که از مرزهای فیزیکی فراتر رفته و در اندیشهها و آرمانها ریشه دوانده است.
تلفیق اراده ملّی و پیام جهانی
آیتالله خامنهای، رهبر فرزانه انقلاب اسلامی ایران، تلفیقی کمنظیر از «رهبری داخلی مبتنی بر مقبولیت عمیق مردمی» و «بازیگری جهانی مبتنی بر اصول تغییرناپذیر» را به نمایش گذاشته است. محبوبیت او در ایران، پس از هر آزمون سخت، فراز جدیدی مییابد و همزمان، تصویر او در جهان، بهویژه در جغرافیای مقاومت، از «سیاستمدار» به «قهرمان روایت مبارزه با استکبار» ارتقا مییابد.
این چهره جهانی، محصول تصادف یا تبلیغات مقطعی نیست. حاصل باغبانی صبورانه بر درخت «هویّت مستقل» و «عزت اسلامی» است که ریشه در خاک انقلاب دارد و شاخههایش تا دوردستترین آرمانهای آزادیخواهانه گسترده شده است. از تحلیلهای استراتژیک در واشنگتن تا پستهای پرشور کاربران در شبکههای اجتماعی، همگی بر صحت یک گزاره گواهی میدهند: ظهور رهبری که هم «ابرحریف» دشمنان است و هم «قهرمان» آرمانداران؛ و این، در زمانه ما، پدیدهای است استثنایی و اثرگذار.
فراق، محمدجواد نوعپرور
انتهای پیام
