تروریسم نوعی رفتار است که تابع عوامل مختلفی است. امروزه تروریسم در فضای مجازی نفوذ کرده. تروریستها از طریق اینترنت، افکار و کتابهای خود را در اختیار جهان قرار میدهد. سازمانها و مؤسسات فراوانی با اسپانسرهای مالی قوی بهدنبال براندازی نظامهای مخالف منافع خود هستند. بدون شک جمهوری اسلامی هم قربانی تروریسم است و باید با شناسایی تروریستها و فعالیت در عرصههای بینالمللی جلوی آنها را بگیرد. پس تروریسم راه خود را ادامه میدهد؛ اما روش را عوض کرده است. دیروز بمب فیزیکی میگذاشت و امروز از طریق تهدید نرم، بمبی را کار میگذارد که ما نمیبینیم؛ ولی در زمانی دیگر منفجر میشود که آثار آن بهمراتب بیشتر است. امروز تروریسم از جنگ نرم و فضای مجازی استفاده میکند. جنگ نرم بسیار ضربهزننده و پرهزینه است و خطر فراوانی برای امنیت ملی دارد. این شیوۀ تروریسم آرامآرام در حال شکلگیری است.
رسانهها و ماهوارهها، ژنرالهای جنگ امروز هستند
در تحلیل تروریسم خلأیی وجود دارد که کمتر به آن پرداخته شده است. باید از دیدگاه جامعهشناسان و روانشناسان حوزه رفتاری آن را بررسی کنیم. در جنگ نرم جذابیتها بر دیگران تأثیرگذار هستند و زور و اجبار جایگاهی ندارد. رسانهها و ماهوارهها و صاحبان عقل و خرد و نوشتار، ژنرالهای جنگ امروز هستند. اینها بهعنوان افسران جنگ هستند. در روانشناسی نظریهای وجود دارد که میگوید انسان یادگیری مشاهدهای دارد؛ یعنی با دیدن رفتار، عمل میکند. با دیدن یک رفتار، نورونهایی در مغز انسان آزاد میشود که آمادگی انجام آن رفتار را ایجاد میکند. پس وقتی ما در معرض اطلاعات و آنچه آنها میخواهند، قرار داریم، قطعاً بهمرور زمان همان رفتار را انجام خواهیم داد. در نتیجه چیزی که تا دیروز ارزش نبود، امروز برای ما ارزش میشود. تروریسم از قدیم وجود داشته؛ اما اکنون شکل آن تغییر کرده است. در گذشته برای تخریب شخصیت به شایعهپراکنی میپرداختند و امروز به جنگ نرم در حوزۀ فرهنگ میپردازند. کشور هدف را از نظر سیاسی و فرهنگی ضعیف نشان میدهند و کارآمدی دولت را زیر سؤال میبرند. ایران را جامعهای با وضع اقتصادی و معیشتی نامناسب معرفی و ناامیدی را در دل مردم تقویت میکنند. متأسفانه گاهی اوقات خودمان نیز در زمین آنها بازی کرده و نارضایتیها را تقویت میکنیم. به فرمودۀ رهبر معظم انقلاب مشکلات وجود دارد اما نه آنقدرکه میگویند.
وظیفۀ ما ایجاد امید در جامعه است. اگر میخواهیم دیدگاه مردم را به حکومت تغییر دهیم، باید باورها و اعتقادات مردم را تحکیم کنیم. ما منبع قدرتی مانند ایدئولوژی اسلامی داریم؛ یعنی دین اسلام بهترین راهکارها را در بحث بهداشت روانی دارد. باید از منابع قدرت خود استفاده کنیم. ایدئولوژی و قدرت رهبری منابع بزرگی هستند. اختلاف نظر بین گروههای مختلف وجود دارد؛ اما در این مسائل باید همه به یک نقطۀ اشتراک برسند. باید با استراتژیهای مختلف جلوی شیوع تروریسم را انشاءالله در دنیا بگیریم.
دکتر کاظم شریعتنیا، عضو هیات علمی دانشگاه
انتهای پیام
